W ostatnim wpisie z mojej serii o wpływie sztuki na mózg wracam ponownie do książki „Mózg pod wpływem sztuki” Susan Magsamen i Ivy Ross. Tym razem skupiam się na twórczości wizualnej, czyli rysowaniu, malowaniu i kolorowaniu.
Coraz więcej badań pokazuje, że tego typu aktywności wpływają nie tylko na samopoczucie, ale również na pracę mózgu i układu nerwowego.
Badania Giriji Kaimal z Uniwersytetu Drexela w Filadelfii wykazały, że już 45 minut tworzenia sztuki może obniżać poziom kortyzolu, czyli hormonu stresu, niezależnie od wieku i umiejętności artystycznych uczestników.
Badacze podkreślają, że podczas rysowania i kolorowania aktywizują się obszary mózgu odpowiedzialne m.in. za:
• koncentrację,
• regulację emocji,
• przetwarzanie bodźców sensorycznych,
• planowanie działania,
• poczucie nagrody i przyjemności.
W jednym z badań wykazano również, że kolorowanie może zmniejszać aktywność ciała migdałowatego, czyli struktury mózgu silnie związanej z napięciem i lękiem. Z kolei spontaniczne rysowanie, bazgranie i kolorowanie aktywizują korę przedczołową, odpowiedzialną za skupienie i organizowanie informacji.
Badania z użyciem metod obrazowania mózgu pokazały także, że różne kolory aktywizują odmienne obszary mózgu i wywołują różne reakcje neurologiczne. Łagodne odcienie niebieskiego i zieleni działały uspokajająco i pomagały redukować stres, natomiast kolor żółty wspierał uwagę i koncentrację.
Dlatego działania artystyczne mogą być wartościowym wsparciem także dla osób żyjących z zaburzeniami neuropoznawczymi.
W praktyce dobrze sprawdzają się m.in.:
- Kolorowanki dla dorosłych — np. mandale, motywy roślinne czy reprodukcje obrazów.
- Malowanie na podstawie prostego wzoru i przygotowanego szkicu — np. krajobrazów, kwiatów lub prostych martwych natur odwzorowywanych ze zdjęcia.
- Malowanie abstrakcyjne, z którym wiele osób z zaburzeniami neuropoznawczymi radzi sobie bardzo dobrze.
Ważne jednak, aby materiały były dostosowane do możliwości seniora:
• ilustracje nie powinny mieć dziecinnego charakteru,
• wzory nie powinny zawierać nadmiaru drobnych szczegółów,
• kontury powinny być wyraźne i czytelne.
W tych działaniach najważniejszy nie jest efekt końcowy, lecz sam proces tworzenia, który może pomagać się wyciszyć, skoncentrować, odzyskać poczucie sprawczości oraz wyrazić emocje wtedy, gdy komunikacja słowami staje się trudna.
