Wrzesień jest Światowym Miesiącem Choroby Alzheimera. To dobra okazja, by poruszyć temat, który może być szczególnie ważny dla bliskich osób żyjących z tą chorobą: czy mimo postępujących trudności nadal czują one, że są kochane?
Choroba Alzheimera często kojarzy się z utratą. Z czasem nasz bliski może tracić pamięć, samodzielność, możliwość prowadzenia rozmowy czy wykonywania czynności, które wcześniej były dla niego oczywiste.
W takich chwilach opiekunowi mogą przychodzić do głowy myśli: „To już nie jest ta sama osoba” albo „Mam wrażenie, że coraz bardziej ją tracę”.
Utrata kolejnych umiejętności i zmiany w relacji mogą być bardzo bolesne. Podczas lektury książki „Jak ocalić miłość, gdy bledną wspomnienia” trafiłam jednak na myśl, która może dawać nadzieję.
Potrzeba miłości nie znika wraz z diagnozą
„Głęboka ludzka potrzeba miłości nie znika po zdiagnozowaniu demencji” – piszą autorzy książki. Zwracają również uwagę, że zdolność przyjmowania oznak miłości może utrzymywać się znacznie dłużej niż możliwość jej wyrażania.
Nasz bliski może już nie powiedzieć „kocham cię”. Może nie pamiętać, kim jesteśmy, przestać nas przytulać lub samodzielnie szukać fizycznej bliskości. Nie oznacza to jednak, że nasza obecność, łagodny głos, uśmiech czy sposób, w jaki go traktujemy, przestały mieć dla niego znaczenie.
W książce autorzy odwołują się także do roli ciała migdałowatego, struktury mózgu związanej między innymi z przetwarzaniem emocji. Wskazują, że nawet w późnym stadium choroby osoba może nadal odczuwać emocje i reagować na bliskość drugiego człowieka, choć inne funkcje poznawcze są już znacznie zaburzone.
Ta myśl wydaje mi się szczególnie ważna: człowiek może mieć trudność z wyrażeniem miłości, a jednocześnie nadal potrzebować jej i doświadczać jej na swój sposób.
Bliskość nie zawsze potrzebuje słów
Dlatego warto witać bliską osobę z uśmiechem, spokojnie do niej mówić, usiąść obok i wspólnie posłuchać ulubionej muzyki. Jeśli lubi dotyk, możemy potrzymać ją za rękę lub przytulić. Warto zauważać to, co udało jej się zrobić, i każdego dnia dawać jej odczuć, że nadal jest dla nas ważna.
Nie zawsze zobaczymy reakcję, na którą czekamy. Czasem odpowiedzią będzie tylko spojrzenie albo drobny uśmiech. Czasem nie zauważymy żadnej reakcji.
Mimo to okazywanie miłości ma sens, nawet jeśli jej ślad pozostaje dla nas niewidoczny.
