Planując zajęcia plastyczne z seniorami, warto uwzględniać specyfikę zaburzeń neuropoznawczych. Jednocześnie warto pamiętać, że zajęcia dla seniorów powinny być dostosowane nie tylko do ich możliwości poznawczych, ale również do ich wieku, doświadczeń i potrzeb. Nie powinny przypominać aktywności przeznaczonych dla dzieci czy osób z niepełnosprawnością intelektualną.
Zasady prowadzenia zajęć plastycznych
- Senior, mimo że posiada ograniczenia w sferze poznawczej, nie powinien być traktowany jak dziecko.
- Starajmy się, aby pomysły na prace plastyczne oraz materiały do nich potrzebne nie miały dziecinnej formy. Nie proponujmy seniorom infantylnych kolorowanek lub szablonów. Farby plakatowe w słoiczkach, które kojarzą się ze szkolnymi lekcjami plastyki, możemy zastąpić farbami w tubkach, a plastelinę — gliną samoutwardzalną.
- Warto realizować proste pomysły, możliwe do wykonania przez seniorów żyjących z zaburzeniami poznawczymi. Lepiej odłożyć na bok zbyt ambitne projekty, jeśli ich wykonanie mogłoby wzbudzić u seniorów frustrację.
- Pokazujmy seniorom, w jaki sposób praca powinna zostać wykonana, realizując ją na ich oczach. W miarę możliwości więcej pokazujmy, niż objaśniajmy słownie. Jeśli jest taka potrzeba, pozostawiajmy przed seniorami wzory z przykładowymi pracami.
- Dzielmy wykonanie pracy plastycznej na etapy. Materiały potrzebne do realizacji poszczególnych etapów przekazujmy seniorom dopiero w momencie, gdy będą potrzebne.
- Wykorzystujmy protezy poznawcze, na przykład w postaci kartek z wydrukowanym tekstem dotyczącym polecenia zadania plastycznego. Ułatwi to pracę seniorom, którzy ze względu na zaburzenia pamięci krótkotrwałej mogą zapominać, co mają zrobić. Pamiętajmy o dobrze dobranej czcionce.
- Zawsze warto pozostawiać seniorowi wybór. Dotyczy to wszystkich etapów powstawania pracy plastycznej, na przykład wyboru koloru kartki, farb, szablonów czy ozdobników. W przypadku seniorów z nasilonymi zaburzeniami poznawczymi możliwość wyboru daje poczucie samodzielnie wykonanej pracy, nawet jeśli nie byłoby to możliwe bez wsparcia osoby prowadzącej.
Zajęcia plastyczne mogą być wartościowym elementem codzienności seniora, pod warunkiem że są dostosowana do jego możliwości i potrzeb. Nawet proste działania twórze mogą wspierać poczucie sprawczości, zaangażowanie oraz dobrostan psychiczny.
