W książce „Tatuaż na mózgu” neurolog Daniel Gibbs opisuje działania profilaktyczne, które – zgodnie z wynikami badań – mogą wspierać sprawność poznawczą.
Strategie te najskuteczniej spowalniają proces chorobowy we wczesnych stadiach zmian na poziomie komórkowym – nawet 10–20 lat przed pojawieniem się istotnych zaburzeń poznawczych. Dlatego warto wprowadzać je jak najwcześniej.
1. Ruch (szczególnie aerobowy)
Regularna aktywność fizyczna może spowalniać ubytki zdolności poznawczych oraz zmniejszać tempo kurczenia się mózgu związanego z odkładaniem beta-amyloidu. Ruch jest jednym z najlepiej udokumentowanych czynników ochronnych dla mózgu.
2. Odżywianie – dieta MIND
Dieta MIND została opracowana z myślą o spowalnianiu spadku sprawności umysłowej. Łączy założenia diety śródziemnomorskiej i DASH, akcentując m.in. pełnoziarniste produkty zbożowe, zielone warzywa liściaste, rośliny strączkowe, orzechy oraz owoce jagodowe.
3. Aktywność umysłowa
Czytanie, nauka nowych umiejętności czy gra na instrumencie wspierają tworzenie alternatywnych połączeń neuronalnych. Dzięki temu mózg może dłużej kompensować pojawiające się trudności – budowana jest tzw. rezerwa poznawcza.
4. Relacje i aktywność społeczna
Regularne kontakty z innymi ludźmi – spotkania, wyjścia do kina lub teatru, udział w życiu lokalnej społeczności czy wolontariat – wiążą się z opóźnieniem wystąpienia zaburzeń poznawczych i lepszym funkcjonowaniem emocjonalnym.
5. Sen
Odpowiednia ilość snu sprzyja usuwaniu z mózgu złogów beta-amyloidu. Najkorzystniejsze jest zapewnienie sobie około 7–8 godzin snu na dobę.
Ważne uzupełnienie
U osób z cukrzycą lub nadciśnieniem szczególnie istotne jest jak najszybsze i skuteczne leczenie tych schorzeń. Nieleczone mogą zwiększać ryzyko zaburzeń neuropoznawczych, m.in. poprzez uszkodzenia drobnych naczyń mózgowych i mikroudary.
Profilaktyka zdrowia mózgu to proces oparty na codziennych, pozornie prostych wyborach, które z czasem mogą mieć ogromne znaczenie.
